Het fenomeen ogen kijken en bodycams

Jaren van wetenschappelijk onderzoek heeft geresulteerd in een algemene consensus dat de aanwezigheid van meekijkende ogen, het gevoel bekeken te worden en camera's het menselijk gedrag positief beïnvloeden. ZEPCAM's klanten ervaren dagelijks identieke positieve effecten, die voortvloeien uit het feit dat bodycams op een vergelijkbare manier werken. De mogelijkheid om te worden opgenomen heeft consequent bewezen het gedrag en de interacties tussen professionals in de frontlinie en het publiek positief te beïnvloeden, en een directe, meekijkende getuige te zijn van elk incident.

Bodycams ZEPCAM ronde hieronder

Uit verschillende studies zijn duidelijk positieve resultaten naar voren gekomen:

Antisociaal gedrag vermindert met maar liefst 36% wanneer je je bekeken voelt

Onbewuste sociale patronen zijn duidelijk in dat individuen zich anders gedragen wanneer ze worden geconfronteerd met subtiele signalen dat ze worden bekeken. In een baanbrekende meta-analyse uit 2019 analyseerden onderzoekers de 13 meest uitgebreide onderzoekspapers over dit onderwerp en berekenden dit zeer significante resultaat: antisociaal gedrag vermindert met maar liefst 36% wanneer er oogcues aanwezig waren. In deze studies waren oogcues daadwerkelijke beelden van ogen die in het experiment aanwezig waren en die gevoelens opwekten van bekeken te worden. Psychologen en sociale wetenschappers hebben bevestigd dat dit gevoel van bekeken worden ons gedrag op een positieve manier beïnvloedt, omdat we meer publiekelijk zelfbewust. Neuropsychologisch onderzoek ondersteunt deze bewering, omdat het kijken naar ogen een onbewust reputatiemanagementmechanisme in werking zet dat ons gedrag verandert. Zoals de onderzoekers zelf zeggen:

"Het 'ogen kijken effect' suggereert dat alleen al het gevoel dat we bekeken worden genoeg kan zijn om onze acties te veranderen"

In deze experimenten werden de deelnemers nooit echt bekeken, aangezien er alleen een beeld van een oog aanwezig was in het experiment. Ditzelfde mechanisme ligt aan de basis van de bodycam-technologie. Alleen al de aanwezigheid van de bodycam, of een verklaring over de aanwezigheid van bodycams, is voldoende om onbewuste veranderingen in het gedrag van het publiek teweeg te brengen. Dit is bevestigd door eerstelijnsprofessionals die ZEPCAM bodycams gebruiken in vele sectoren, van openbaar vervoer tot (gemeentelijke) politie, van brandweerkorpsen tot ziekenhuizen. Ditzelfde effect is bestudeerd en bevestigd in verband met de aanwezigheid van camera's.  

Camera's en bodycams verbeteren interacties en gedrag

Onderzoek heeft gewezen op het positieve verband tussen de aanwezigheid van camera's en veranderd gedrag van het publiek. Zij stelden vast dat er een significant verband is tussen helpend gedrag en de aanwezigheid van camera's. Dit mechanisme treedt op als gevolg van de implicatie van een publiek, en van het feit dat men in de gaten wordt gehouden. Verder suggereren zij dat dit effect nog sterker zal zijn wanneer meer wordt gedaan om het publiek bewust te maken van de aanwezigheid van camera's; door middel van borden, advertenties, stickers op uniformen of andere publieke uitingen over hun aanwezigheid. Andere onderzoekers vonden ook een vermindering van de criminaliteit met 16% in de aanwezigheid van zichtbare beveiligingscamera's. Om dat in perspectief te plaatsen, gebruikten de onderzoekers gegevens van de Britse Kosten van criminaliteit verslag: aangezien criminaliteit het VK tussen 30 en 60 miljard pond per jaar kost, zou zelfs een vermindering met 1% een jaarlijkse besparing van 350 miljoen pond opleveren. En dat is een zeer voorzichtige, conservatieve schatting.

Beveiligingscamera's verhogen de zichtbaarheid en controleerbaarheid, wat leidt tot minder ongewenst gedrag. Dit is ook gebleken in het geval van bodycams, waarbij ZEPCAM's klanten in vele sectoren dit ervaren tijdens hun dagelijkse werkzaamheden in de frontlinie. De Belgische politie, van politieagenten tot commissarissen, verklaarde in een 2021 research paper dat de bodycams consequent leiden tot beter gedrag van het publiek waarmee zij in aanraking komen. Alleen al de aanwezigheid van de bodycam, en de mogelijkheid om opgenomen te worden, vaak een moeilijke situatie de-escaleert, verbetert het gedrag van het publiek en leidt tot een terugkeer naar beschaafde interacties. Ambtenaren van het openbaar vervoer, verkeersbegeleiders, gemeentepolitie en gezondheidszorgpersoneel hebben ZEPCAM bevestigd dat dit mechanisme consequent aanwezig is en precies werkt zoals bedoeld. Wanneer een situatie dreigt te escaleren, heeft het noemen of activeren van de bodycam een onmiddellijk kalmerend effect op de betrokkenen, en maakt het een beschaafde en veilige afronding van het incident mogelijk.

Naarmate meer en meer sectoren bodycam-oplossingen invoeren om problemen in de sector te bestrijden, zullen we een verdere vermindering zien van het aantal onveilige interacties en escalaties met het publiek, omdat zij weten dat het risico te worden bekeken of opgenomen voor hen duidelijk een negatief resultaat zal hebben. Dit zal op zijn beurt resulteren in een vermindering van de risico's, schade en kosten in verband met ongewenst en potentieel gevaarlijk gedrag. Bovendien leidt de vermindering van de negatieve aspecten van eerstelijnswerk tot meer lonend werk voor eerstelijnsprofessionals in veel sectoren, omdat zij zich veiliger en beter voelen met bodycams als back-up.

*Van Rompay, T. J. L., Vonk, D. J., Fransen, M.L. (2009). Het oog van de camera: effecten van bewakingscamera's op prosociaal gedrag, Milieu en gedrag 41(1), 60-74.

*Pfattheicher, S., & Keller, J. (2015). Het fenomeen van de kijkende ogen: De rol van een gevoel van gezien worden en publiek zelfbewustzijn. Europees Tijdschrift voor Sociale Psychologie 45(5), 560-566.

*Dear, K., Dutton, K., Fox, E. (2019). Beïnvloeden 'ogen kijken' antisociaal gedrag? Een systematische review en meta-analyse, Evolutie en menselijk gedrag 40, 269-280.

>> Onze Bodycam-oplossingen voor Frontline Professionals

Deel dit