Onderzoek bevestigt: De toegevoegde waarde van bodycamsystemen voor de politie

86% van ondervraagde politiemensen in Nederland verklaarden onlangs dat bodycams veel toegevoegde waarde bieden voor hun werk. Hun ervaringen zijn positief en onderzoekers hebben verder vastgesteld dat het gebruik van bodycams voor veel meer operationele behoeften nuttig is dan de-escalatie en het voorkomen van agressie of mishandeling.

Bodycams ZEPCAM ronde hieronder

Bijna driekwart van de politiemensen ervaart dat bodycams preventief werken om toenemende agressie en mishandeling tegen te gaan. Al na korte tijd geeft bijna 70% aan dat de bodycams werken om incidenten te de-escaleren en de dagelijkse veiligheid van politiemensen te vergroten. De resultaten van de nieuw onderzoek van de bekende bodycam-onderzoeker Sander Flight ook aantonen dat bodycams effectief kunnen worden ingezet voor veel meer essentiële politietaken.

Onderzoek: een nodig gebruik bodycams voor politiewerk

Alleen al in Nederland worden tientallen, zo niet honderden onderzoeken per jaar ondersteund door bodycamsystemen die bewijsmateriaal registreren en veilig opslaan. In Schotland bleek uit een experiment met bodycam-beelden dat verdachten vaker bekenden na het zien van het bodycam-bewijsmateriaal, wat leidde tot meer schuldbekentenissen en 75% minder rechtszaken. De bodycam-beelden hebben vooral hun nut bewezen in gevallen van geweld tegen of door de politie. Er zijn veel gevallen gevonden waarin het gedrag van agenten werd gerechtvaardigd door bodycam-bewijsmateriaal waaruit bleek dat zij op de juiste manier met een escalerende situatie omgingen. Een bijzonder geval was de beroemde rel tijdens de jaarwisseling van 2020-2021 in Leeuwarden:

CCTV-camera's hadden een verdachte opgenomen die geweld pleegde tegen de politie, maar dit was niet bruikbaar vanwege de capuchon van de verdachte en de sjaal die zijn gezicht bedekte. Een bodycam van de politie had een eerdere interactie met de verdachte opgenomen, waardoor de verdachte kon worden geïdentificeerd op basis van zijn kleding en vooral zijn stem. De bodycam resulteerde in hard bewijs dat de verdachte in verband bracht met geweld tegen de politie en de daaruit voortvloeiende veroordeling. Bovendien kon de rechter het gevaar en de intensiteit van die rellen ervaren, waardoor hij de situatie beter begreep.

Uit het onderzoek bleek ook dat bodycam-beelden hebben geholpen bij het verstrekken van extra informatie voor het schrijven van politieverslagen. De bodycam registreert elk woord dat werd gezegd, wat leidt tot een vollediger en nauwkeuriger verslag van een escalerend incident. De bodycams leverden meer concreet bewijs voor een veroordeling en ook het bewijs dat de interactie met het publiek volgens de regels verliep. In één geval probeerde een politieagent een verdachte te arresteren zonder zijn bodycam te hebben afgenomen, terwijl de verdachte levensgevaarlijke manoeuvres uitvoerde met zijn auto. Hun antwoord zei genoeg:

"Hadden we dit maar gefilmd, dan was er geen discussie geweest over de gevaren die voortkwamen uit de daden van de verdachten."(1)

Opleiding en evaluatie: de meeste toegevoegde waarde van bodycams voor de politie

Uit het onderzoek van Sander Flight bleek dat bijna elke politieagent wel een moment kon noemen waarop hij of zij iets had geleerd van het zien van de door hem of haar opgenomen bodycam-beelden. Bodycam-opnamen zijn door de politie gebruikt om het eigen handelen te beoordelen, handelingen en operaties te optimaliseren, en te reflecteren. De beelden hebben coaches ook geholpen om goede, bruikbare feedback aan stagiairs te kunnen geven. Ze zijn soms ook nuttig geweest om een verdachte zijn daden te laten zien, wat tot positieve gevolgen voor zijn persoonlijke leven heeft geleid. Een selectie van hoe bodycams waarde toevoegden aan het voortdurend leren van politiemensen:

Een politieagent ontdekte door het bekijken van bodycam-beelden van zijn acties dat hij zich gevaarlijk tussen twee auto's bewoog, wat mogelijk gevaarlijk was voor hemzelf en de afronding van de operatie. Zij gaven aan dat het zien van de bodycam-beelden leidde tot een betere internalisering: dit incident wordt duidelijk herinnerd en helpt om het in de toekomst te vermijden.

Bodycam-beelden van een agressieve burger werden veilig getoond aan gemeentemedewerkers, die voorbereid waren op escalatie s als direct gevolg van het zien van videobeelden van interacties die door de bodycam waren gemaakt.

De beelden van de bodycam leerden verschillende agenten ook meer over hoe een woning binnen te gaan, wat te doen en vooral welke hulpmiddelen te gebruiken, en hoe die te gebruiken.

Door gebruik te maken van bodycam-beelden om psychologische hulpverleners de mentale toestand van een patiënt te laten zien, konden politieagenten efficiënt communiceren over de toestand van de patiënt en de risico's die hij liep. Dit hielp het personeel van de instelling bij het plannen van de juiste aanpak en behandeling van een patiënt.

Het zien van bodycam-beelden van hun eigen acties bleek voor de meerderheid van de politiemensen confronterend en leerzaam te zijn. Het resultaat is dat de meerderheid van de agenten de bodycams zeer waardevol vindt voor training en evaluatie.

"Ooggetuigenverslagen zijn vaak niet helemaal accuraat, dat heb ik als detective geleerd. Dankzij de bodycam-video's kunnen subjectieve ervaringen worden ondersteund door objectief bewijs. Ik was live getuige dankzij de bodycam-beelden, en dat heeft me erg geholpen."(2)

Livestreaming: een grote toekomstige toegevoegde waarde van bodycams voor politiewerk

Een beeld zegt meer dan duizend woorden is een bekende uitdrukking over de hele wereld, en bodycams bewijzen de juistheid ervan. Of het nu gaat om het vastleggen van objectief bewijsmateriaal, of het delen van livebeelden van een operatie, beelden en footage kunnen snel en duidelijk alle noodzakelijke feiten communiceren. Livestreaming van bodycams kan niet alleen zorgen voor efficiënte communicatie, maar kan ook het expertiseniveau in de frontlinie verhogen door anderen in staat te stellen mee te kijken, te evalueren en input te leveren waar en wanneer dat nodig is.

Enkele van de vele mogelijke toepassingen van livestreaming bodycams:

1. Brandweerlieden kunnen hun operatie livestreamen naar bouwkundig ingenieurs, zodat deze kunnen beoordelen of het veilig is een gebouw te betreden.

2. Paramedici kunnen levensreddende instructies geven aan politieagenten die iemands leven proberen te redden voordat een ambulance arriveert.

3. Hoge politiefunctionarissen kunnen hun ervaring als hefboom gebruiken door jonge functionarissen tijdens een operatie live te volgen.

4. Grootschalige evenementen kunnen gemakkelijker worden beheerd door een centraal commando en toegang tot livebeelden uit de frontlinie. Livestreaming van bodycams werd gebruikt tijdens de top over nucleaire veiligheid in Den Haag, waar politiefunctionarissen positief waren over hun ervaringen: zij voelden zich zelfverzekerder, konden meer toezicht uitoefenen, en de toegevoegde informatie verbeterde hun besluitvorming.

5. Arrestaties kunnen efficiënter worden ondersteund door collega's, aangezien zij precies kunnen zien en weten hoe de arrestatie verloopt en precieze steun kunnen verlenen wanneer dat nodig is.

6. Werknemers van de commandopost die niet in de frontlinie zijn geweest, leren waardevolle ervaringen door in real time getuige te zijn van de operaties die door hun collega's worden uitgevoerd.

7. Verkorting van de tijd die nodig is om beslissingen te nemen, aangezien communicatie en analyse van een situatie onmiddellijk plaatsvinden via livestreambeelden.

Uit de conclusies blijkt dat bodycams, naast de beproefde mechanismen van preventie en de-escalatie, een noodzakelijk instrument zijn voor vele andere toepassingen. Politieambtenaren kunnen door bodycamsystemen verder worden ondersteund bij onderzoeken, analyse, opleiding en evaluatie, en ook rechtstreeks worden ondersteund door middel van livestreamingtechnologie.

(1-2) Vlucht, Sander (2021). Bodycams breder bekeken: onderzoek naar bredere toepassing van bodycams door de politie. In opdracht van: Nationale Politie, Programma Sensing.

>> Onze Bodycam-oplossingen voor politie en ordehandhaving

Deel dit